Jak powstają typy bukmacherskie

Procenty szans pod tabelą w zapowiedziach meczów mają dziś dwa źródła. Nowsze liczy model, który sami zbudowaliśmy i sprawdziliśmy na 1880 dawnych meczach Ekstraklasy. Starsze wpisała ręcznie redakcja. Podpis pod tabelą mówi, z którą wersją masz do czynienia.

Dwa rodzaje liczb

Prognoza modelu Elo–Poisson. Pod tabelą stoją wtedy wersja modelu, data rankingu i rating obu drużyn. Model obejmuje na razie tylko kluby Ekstraklasy. Dla innych rozgrywek nie mamy danych, na których dałoby się go sprawdzić, więc tam go nie stosujemy.

Szacunki redakcyjne. Tak podpisane są zapowiedzi sprzed modelu. To nasza ocena przedmeczowa, a nie wynik obliczeń. Nie przeliczaliśmy ich modelem i nie sprawdzaliśmy na dawnych meczach.

Przewidywany wynik w tekście zapowiedzi, na przykład 2:1, zawsze jest oceną redakcji. Model liczy tylko prawdopodobieństwa wygranej, remisu i porażki.

Skąd bierzemy dane

Wyniki meczów Ekstraklasy od sezonu 2012/13 do 20 września 2026 roku (4160 spotkań) pochodzą z serwisu football-data.co.uk, który udostępnia je za darmo. Czytamy z nich daty, nazwy drużyn i bramki. W plikach są też kursy bukmacherskie, ale ich nie używamy ani nie zapisujemy.

Ranking Elo liczymy z tych wyników sami. Nie korzystamy z kursów bukmacherów ani z cen z rynków prognoz. Dla kontroli porównaliśmy nasz ranking z publicznym rankingiem ClubElo. Kolejność 18 klubów obecnej Ekstraklasy jest podobna (korelacja rang około 0,9 na 3 października 2026), choć ClubElo ma inną skalę.

Jak liczymy

Każda drużyna ma rating Elo. Po meczu zwycięzca zabiera część punktów przegranemu, tym więcej, im większa była niespodzianka i im wyższa wygrana. Na starcie nowego sezonu rating wraca w 15% do średniej, a drużyna, której nie ma jeszcze w naszej bazie, zaczyna od 1350 punktów. Wartości tych parametrów, współczynnik K = 5 i przewagę własnego boiska, dobraliśmy wyłącznie na meczach sprzed lipca 2020 roku.
Do różnicy rankingów dodajemy przewagę własnego boiska: 60 punktów Elo. Z tej sumy wychodzi oczekiwany wynik meczu, czyli 1 za zwycięstwo i 0,5 za remis.
W Ekstraklasie pada średnio 2,65 gola na mecz (średnia z lat 2012–2020). Tę pulę dzielimy między gospodarzy i gości tak, żeby rozkład Poissona dał dokładnie taki sam oczekiwany wynik jak Elo.
Z dwóch niezależnych rozkładów Poissona liczymy szansę wygranej gospodarzy, remisu i wygranej gości.

Przykład z kartki: dwie równe drużyny na neutralnym boisku dostają po 1,326 gola oczekiwanego. Wychodzi po 36,96% na każdą wygraną i 26,09% na remis.

Czego model nie wie

Nie zna składów, kontuzji ani zawieszeń, chyba że redakcja wpisze potwierdzoną absencję (niżej).
Nie widzi formy z ostatnich tygodni, pogody ani stawki meczu ponad to, co siedzi w rankingu.
Nie podaje szans na powyżej 2,5 gola ani na gole obu drużyn. Ranking Elo nic nie mówi o liczbie goli, więc taka liczba byłaby identyczna dla każdego meczu ligi.
Remisy ocenia nisko: w testach dawał im średnio 25,0%, a zdarzyły się w 27,2% meczów.

Absencje

Jeśli klub, federacja albo wiarygodne medium potwierdzi, że zawodnik z podstawowego składu nie zagra (kontuzja, zawieszenie), obniżamy rating jego drużyny o 20 punktów za każdego takiego zawodnika, najwyżej o 60. To nasze założenie, a nie wartość wyliczona z danych: nie mamy historii absencji, na której dałoby się je sprawdzić. Każda uwzględniona absencja ma pod tabelą link do źródła i datę publikacji. Plotek nie bierzemy pod uwagę, a zawodnik „pod znakiem zapytania” nie zmienia żadnej liczby.

Jak model sprawdził się na dawnych meczach

Test objął 1880 meczów Ekstraklasy od 1 lipca 2020 do 20 września 2026 roku. Przed każdym meczem model znał wyłącznie wcześniejsze wyniki. Parametry dobraliśmy na 2280 meczach sprzed testu i potem ich nie ruszaliśmy.

Miarą jest wynik Briera, czyli średni kwadrat błędu prognozy: im niższy, tym lepiej. Model dostał 0,639. Punkt odniesienia, czyli prognoza „zawsze taka sama” z odsetkami z lat 2012–2020 (44% wygranych gospodarzy, 27% remisów, 29% wygranych gości), dostał 0,651. Różnica wynosi 0,011, a jej przedział 95% (po 2000 losowań) mieści się między 0,004 a 0,019, więc nie obejmuje zera. To przewaga niewielka. W sezonach 2020/21 i 2025/26 model nie był lepszy od punktu odniesienia.

Nie porównywaliśmy modelu z kursami bukmacherskimi i nie twierdzimy, że je przebija. Prognoza z tak niewielką przewagą nad stałymi odsetkami nie jest sygnałem do zakładu.

Progi wartości i kursy

Progi przy typach, na przykład „kurs ok. 2,10”, mają charakter orientacyjny. Pokazują, od jakiego kursu typ zaczynałby się opłacać przy naszym szacunku, i nie są rekomendacją zakładu. Rzeczywisty kurs zawsze porównaj u licencjonowanego operatora. Jak zamienić kurs na prawdopodobieństwo, wyjaśniamy w przewodniku prawdopodobieństwo implikowane z kursu.

Co może się zmienić

Ranking Elo przeliczamy z wyników i publikujemy ze stanem na konkretny dzień, który widać pod każdą tabelą z modelu. Informację o formacji i absencjach zapowiadamy w tekstach na 48–72 godziny przed meczem, na podstawie oficjalnych komunikatów klubów. Żadna prognoza, także z modelu, nie eliminuje ryzyka porażki kuponu.

Kto za to odpowiada

Za treści serwisu odpowiada redakcja. Zespół i standardy redakcyjne opisujemy na stronie redakcja.

Zakłady są dla osób pełnoletnich (18+); korzystaj wyłącznie z operatorów z licencją z listy Ministra Finansów i sprawdź zasady na stronie odpowiedzialna gra.